Ocak ayında tüketici fiyat endeksi önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 48,69 arttı.Böylelikle enflasyonda Nisan 2002’den bu yana en yüksek seviye görüldü.TÜİK verilerine göre Ocak’ta aylık enflasyon yüzde 11,10 oldu.

Ocak ayında üretici fiyatları da hızlandı. Verilere göre üretici fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 93,53 arttı. Aylık bazda üretici fiyatlarındaki artış ise yüzde 10,45 olarak kaydedildi.

TÜİK’in açıkladığı verilere göre yıllık çekirdek enflasyon yüzde 39,45 oldu.

409 maddenin 354’ünde artış oldu

Ocak 2022’de, endekste kapsanan 409 maddeden, 38 maddenin ortalama fiyatında düşüş gerçekleşirken, 17 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı. 354 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.

Yıllık en yüksek artış ulaştırmada

Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar sırasıyla, yüzde 68,89 ile ulaştırma, yüzde 55,61 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 54,53 ile ev eşyası oldu.

Yıllık en düşük artış yüzde 10,76 ile haberleşme ana grubunda gerçekleşti.

Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar sırasıyla yüzde 18,67 ile eğitim, yüzde 25,32 ile giyim ve ayakkabı ve yüzde 28,63 ile sağlık oldu.

Aylık en yüksek artış alkollü içecekler ve tütünde

Buna karşılık, 2022 yılı Ocak ayında aylık bazda artışın yüksek olduğu ana gruplar sırasıyla, yüzde 21,90 ile alkollü içecekler ve tütün, yüzde 18,91 ile konut, yüzde 12,82 ile ev eşyası oldu.

Ana harcama grupları itibarıyla 2022 yılı Ocak ayında aylık düşüş gösteren ana grup yüzde 0,24 ile giyim ve ayakkabı oldu. En az artış gösteren ana gruplar ise yüzde 1,19 ile eğitim, yüzde 2,16 ile haberleşme ve yüzde 8,09 ile çeşitli mal ve hizmetler oldu.

 

 

Beklenti yüzde 46,5 düzeyindeydi

Bloomberg HT Araştırma Birimi’nin 25 kurumun katılımıyla gerçekleştirdiği ankette medyan beklenti Ocak ayında tüketici fiyatlarının aylık yüzde 9,4, yıllık ise yüzde 46,5 seviyesinde artması yönünde oluşmuştu.

Ankette Ocak ayı enflasyonu için en düşük beklenti aylık yüzde 5,8, en yüksek beklenti yüzde 13,72 olarak kaydedilmişti.

Ekonomistler TL’deki değer kaybı ve enerjiye dikkat çekti

Verileri yorumlayan ekonomistler enflasyondaki yükselişte TL’deki değer kaybı ve enerji fiyatlarına dikkat çekti.

Ekonomist Haluk Bürümcekçi verilere ilişkin değerlendirmesinde, “Enflasyonun geçen yıla göre
belirgin yükselmiş olmasında, hem gıda hem de gıda dışı grupların hepsinde TL değer kaybı ve enerji fiyatlarındaki artışının yansıtılmasıyla gözlenen fiyat artışları etkili oldu. Gıda grubunda ise yüzde 10,9 artış ile geçen yıl gözlenen yüzde 2,48 artıştan belirgin yüksek bir gerçekleşme izlendi. Gıda dışı alt grupların tümünde değişimler geçen yılın belirgin üzerinde olurken, artış haberleşme ve eğitimde daha sınırlı oldu. Kura hassas gruplarda ise başta mobilya, ev içi tekstil, ev aletleri, görsel-işitsel sistemler ve kişisel bakım gibi gruplar olmak üzere belirgin yüksek artışlar gerçekleşirken, otomobil fiyatları ÖTV ayarlaması ile yüzde 1,4 ile sınırlı arttı.” ifadelerini kullandı.

Yabancı kurumlar yüzde 48’in üzerini öngörmüştü

Yurtiçinde kurumlar yüzde 46,5 seviyesini dile getirirken yabancı kurumların analizinde Ocak için yüzde 48,2 beklentisi öne çıkmıştı.

 

Unicredit, müşterileriyle paylaştığı bir notta Ocak ayında enflasyonun aylık bazda yüzde 10,7 artarak yıllık yüzde 48,2’ye çıkmasını beklediklerini söylemişti.

Manşet enflasyondaki yükselişin üçte birinin artan elektrik ve doğalgaz fiyatlarından geleceğini belirten banka, alkol ve tütünün ise enflasyona 1,1 yüzde puan ekleyebileceğini belirtmişti.

Çekirdek enflasyonda ise aylık yüzde 7 yükseliş bekleyen banka, yıllık çekirdek enflasyonun yüzde 39,5’e ulaşmasını beklediklerini ifade etmişti.

Unicredit, belirli ürünlerden oluşturdukları sepetteki değişime göre Ocak ayında gıda fiyatlarındaki artışın yüzde 8,5 olacağını düşündüklerini vurgulamıştı.

Öncü göstergelerde sert yükselişler izlendi

Enflasyon açısından öncü göstergeler olarak kabul edilen Türk-İş ve İstanbul Ticaret Odası’nın ilgili endeksleri de fiyat artışlarının Ocak ayında hızlandığına işaret etmişti.

İstanbul Ticaret Odası’nın hesapladığı, perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme Endeksi Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 13,78; bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 50,91 arttı.

 

Kaynak: 

Paylaş: